http://www.youtube.com/user/GarajimdakiEjder

Bölüm 5

Bölüm 4

Bölüm 3

Bölüm 2

Bölüm 1

Kendimi bildiğim yaşlardan bu yana bir tanrı inancı taşımamakla birlikte, uzunca bir süre dinlerin masum, sakıncasız kültürel birikimler olduğunu düşündüm. Tarih boyunca din bayrağı altında gerçekleştirilen kötülükler, baskı ve zulüm dinlerin özü ile bağdaşmaz, bu nedenle de yapılanlardan dinler sorumlu tutulamazdı. Acaba fazla mı iyimser yaklaşmıştım?

Tabi konuya girmeden önce ateizmin ne ‘olmadığını’ anlamakta fayda var. Yaradılışçıların büyük çoğunluğu ateizmi bir din olarak adlandırmaktan keyif alırlar. Onlara göre kendileri bir dine nasıl bağlı iseler, ateistler de Tanrı’nın var olmadığı görüşüne benzer bir şekilde bağlıdırlar. Evren ve hayat hakkında dinler nasıl açıklama sunmuşlarsa, ateizmin de kendine göre açıklamaları vardır.

Din merkezli bakış açısından böylesi kulağa mantıklı geliyor olabilir. Fakat dikkat edilmelidir ki ateizmi var eden şey de dinlerin ve teistlerin var olmasıdır. Teizm olmadan ateizmden bahsedilemez. Ben kendimi ateist olarak adlandırmaktan keyif almıyorum. Bence bu, dinlerin etkisinin büyüklüğünü fikren dayatmayı amaçlayan bir etikettir. Bir şey olmamanın bir sıfat taşımayı gerektirmesi bana hiç de anlamlı gelmiyor.

Yaradılışçıların gözünden Tanrı’ya inanmayanlara bakıldığında evet, doğru olabilir. Bu insanlar bana ateist, kâfir ve ağza alınmayacak pek çok sıfat yakıştırabilirler. Bu onlara göre beni kendilerinden ayırt eden kimliğimdir. Çünkü onlar kimlik olarak İslâm, Hıristiyanlık veya Yahudiliği boyunlarına asmış ve gururla taşımaktadırlar. Onlar kendilerine bir “şey” yarattılarsa, neden benim buna bağlı bir ismim olmak zorunda ki?

“Ateizm bir din midir?” sorusuna gelince; öncelikle dinin tanımına bakalım:

Babylon: İnsan ve evrenin kökeni hakkındaki inançlar bütünü.

Wikipedia: Din, üstün bir gücün, tanrının, tanrıların ya da nihai gerçeğin yol göstericiliğinde inançlı kimsenin hayat tecrübelerine anlam katan, çoğunlukla doğaüstü ve aklın sınırlarının ötesinde çeşitli öykülerin, sembollerin, inançların ve uygulamaların insan maneviyatına organize yaklaşımıdır.

Bu tanımlardan yola çıkarsak (dilerseniz dinin tanımı hakkında daha geniş bir araştırma yapabilirsiniz ancak burada yazdıklarımdan çok farklı sonuçlar beklemeyin) dinin temelinde inanç olmak zorundadır. Sadece evren ve hayatın başlangıcı hakkında cevaplar içermesi yeterli değildir. Kaldı ki ateizm, evren ve hayatın başlangıcı hakkında hiçbir soruyu yanıtlama çabası içerisinde değildir. Bu da diğer yanlış anlaşılan noktadır. Belki bilimin bir din olduğu söylenebilir. Çünkü yanıt arayan bilimdir. Fakat diğer dinlerden farklı olarak bilimin arayışları somut kanıtlarla desteklenmek zorundadır. Bilimde inanca dayalı bir kuram ortaya konamaz. Bu da bilimi ilâhi dinlerden ayırt eder. Son olarak Mark Schnitzius’un bir sözü Ateizmi din olarak adlandırmanın saçmalığını daha iyi kavramanıza yardımcı olacaktır: “Ateizme din demek, kelliğin bir saç rengi olduğunu söylemeye benzer.”

Dinlerin içeriğindeki iddialar öyle yenilir yutulur cinsten değildir. Evinizin tavanında fare olduğu inancını taşımanıza benzemez. Dinlerin inanmamızı istediği olaylar, tüm dünyayı yutan bir tufandan, denizin ikiye ayrılması, ebabil kuşlarının fil ordusunu yenmesi, parmaklardan su akması, ayın ikiye ayrılması gibi uçuk iddialara uzanır. Tüm bunlara rağmen çoğunluk bunlara inanmayı sürdürür ama tuhaftır ki evrim teorisi mantıksız bulunur (ki çoğunlukla bilmedikleri ya da kulaktan dolma bilgi sahibi oldukları için). Evrimin böylesine tepki ile karşılanması, bugüne kadar dinlerin yanıtlamış olduğu bir soruyu, bilime havale etmesinden kaynaklanır. ‘Tuhaftır’ ki bilimsel yanıtlar, kutsal kitaplardaki açıklamalarla örtüşmemektedir. Ancak yaradılışçılar kuantum teorisine ya da atom teorisine karşı çıkmazlar. Bunları çürütmek için saçma sapan argümanlar sunmazlar. Onların tek alıp veremediği evrim teorisiyledir. Çünkü evrim, canlı türlerinin akıllı bir varlık tarafından tasarlandığı anlayışını reddeder. Bu yüzden kutsal kitapları tek nihai gerçek olarak kabul eden yaradılışçılar, teorinin öne sürüldüğü zamandan bu yana olan güçleri ile evrimi çürütmeye, sansür yoluyla bilincin önünü tıkamaya çalışmış, karalama kampanyaları düzenlemiş, akıllı tasarım ile bilimsellikten uzak, ideolojik ve beyin yıkamaktan başka işe yaramayan eğitimi desteklemişlerdir. Ne yazık ki evrim teorisi her geçen gün güçlenerek geçerliliğini korumaktadır. Elbette yanıtlanamayan sorular ve evrimin kendi içinde tartışılan konular var. Fakat muallâktaki soruların karşısına fütursuzca Allah cevabını yapıştırmak acizce kendini haklı çıkarma çabasından başka bir şey olamaz.

Peki din olmadan nasıl ahlâklı olunabilir? Yaradılışçılar toplum düzenini sağlayan ahlâk kurallarının dinlerde mevcut olduğuna, din olmasaydı herkesin her şeyi yapma hakkı olacağına ve toplumun kaosa sürükleneceğine inanmamızı isterler. Oysaki insanları iyi ahlâklı yapan şeyin din ve Tanrı olduğunu söylemek, bizim aklımızı ve irademizi küçümsemenin ‘haddini bilmez’ bir ifadesi değildir de nedir? Elbette dinler olmadan da insanlar evrensel ahlâk kurallarını keşfedebilirler. Hırsızlık yapmak kazançlı olduğu için herkesin hırsız olduğu bir toplum düşünebilir misiniz? Buna uygun bir savunma mekanizması gelişmesi, hırsızlığın yasaklanması ve hırsızların dışlanması kaçınılmazdır. Çünkü herkes bunu yaptığında bu davranış kârlı olmaktan çıkacaktır. Yalan söylemek için de aynısı geçerli. Fayda sağlamak için yalan söylemenin kabul gördüğü bir toplum düşünülemez. Deneyimleri sonucunda insanlar ahlâk kurallarını ister istemez keşfedeceklerdir.

Dahası dinler, mantıklı ahlâki öğretiler sunmalarının yanında, kişileri dizginlenemez bir fanatizme ve çıkar güdüsüyle hareket eden kimseleri zorbalık ve faşist baskıcılığa sürükleyebilirler. Böylesi yoruma açık öğretileri ahlâk kuralları olarak kabullenmek, -yanlış ya da doğru- kendi kurallarımızı keşfetmekten çok daha tehlikelidir. Zira sorgulamadan kabul etmenin erdem olduğu öğretilen kimseler din adına nelere alet edilebilir, bir düşünün. Hatta düşünmeyin; google’da “jihad” diye aratırsanız yeterli örneğe kavuşursunuz. Diğer dinlerde de durum farklı değil. Amerika’da Hıristiyan öğretileri ile beyni yıkanmış fanatikler yakın dönemlerde kürtaj yaptıkları için doktorları katlettiler. 1692 yılında cadı oldukları gerekçesiyle Salem’de insanları asarak ve ezerek idam etmişlerdi. Tarih boyunca gerçekleştirilen din kaynaklı katliamlar sayfalarca yazmakla bitmez.

Burada ateizm ve din konusuna son noktayı koymak gibi bir niyetim yok. Bunu yapabileceğimi de sanmıyorum. Ama en azından aklınıza bir parça şüphe düşürebildiysem, sorgulamanın bir erdem olduğunu silik de olsa gözünüzün önüne getirebildiysem ne mutlu bana.

Son olarak Mustafa Kemal’in beğendiğim bir sözünü burada paylaşmak isterim;

“Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir. İlim ve fenden başka yol gösterici aramak gaflettir, dalalettir, cehalettir.”

İlk iki önermeye göre (soğuk ve karanlık) kimi yerleşmiş olgular, bazı durumların yokluğuna verdiğimiz isimlerdir. Ancak kötülük bir durum eksikliği değil, tam aksine bir eylemin sonucu, yani durumun kendisidir. Kötülük, tecrübe ile doğrulanabilir olan evrensel ahlâk kurallarının (hırsızlık yapmak, yalan söylemek, öldürmek kötüdür vs.) gerektirdiği davranışların tersini uygulamamız durumunda ortaya çıkan sonuçlardır ve bu sonuçların tamamı somut verilerdir. Ne kötülük Tanrısızlığın sonucudur, ne de iyi niyet ve güzel davranışlar Tanrı’ya olan inancımızdan ileri gelir. Ahlâklı olmak için dinin yol göstericiliğine başvurmamız gerektiğini düşünmek, düşünebilen varlıklar olarak insanlığımıza hakaret değildir de nedir?

Dinin bir bilim olduğunu söylemek ise saçmalığın vardığı uç noktadır. Eğer din bir bilimse, kanıtlarla desteklenmesi mümkün olmayan ve desteklenmesi gerekmeyen tek bilimsel teori olduğunu söylemek yanlış olmaz. Zaten burada sadece din bir bilimdir demekle yetinilmiş. Dinin bilim olduğunu kanıtlama gereği duyulmuyor (sanırım bunu kanıtlamak mümkün olmadığı için).

Ne yazık ki bu video, dini, ahlâkın kökeni olarak kabul ettirmeye çalışan, çocukları bilimin ışığında eğitmeyi değil de geçerliliğini yitirmiş dini dogmaların gölgesinde zehirlemeyi amaçlayan gerici bir hareketin ürünüdür. Bununla birlikte yukarıda dikkat çekmeye çalıştığım ciddi mantık hatalarını ancak sorgulama becerisi gelişmemiş, dinlerini kayıtsız şartsız kabullenmeye hazır kurbanlık koyunlara yutturabilirler.

Ayrıca her ne kadar dindar kimseler tarafından Einstein ısrarla Tanrı’ya inanıyormuş gibi gösterilmeye çalışılsa da, aslında şüpheye yer bırakmayacak şekilde agnostiktir (bilinmezci). Kimi cümlelerinde Tanrı kelimesini kullandığı görülse de, bunu tamamen şiirsel bir ifade ile kullanmış olup, asıl işaret ettiği evreni yöneten fizik kurallarıdır. Einstein, “Kafamda insan suretinde bir Tanrı canlandırmaya çalışmam” diyerek, yaşadığı dönemde kiliselerden ve muhafazakâr kesimden büyük tepki toplamıştı.

Son olarak yine Einstein’ın kendi sözlerinin bu videoya kesin cevap olacağını düşünüyorum; “Dünya’daki konumumuz pek tuhaf. Her birimiz, sebebini bilmeden burayı kısaca ziyaret ederiz ancak görünen o ki bazılarımız için bunun ilahi bir amacı var. Oysa gündelik hayatın bakış açısıyla bir değerlendirme yapılırsa gerçekten bildiğimiz bir şey var: insan diğer insanlar uğruna burada; elbette, biz gülümsemeyi ve iyi kalpli olmayı en önemli değerler sayarak mutlu olabilenler için.”

• Sana yapılmasını istemediğin şeyleri başkasına yapma.
• Her meselede, zarar vermemek için mücadele et.
• Arkadaşlarına, arkadaş canlılara ve dünya geneline sevgi, şefkat, içtenlik ve saygıyla yaklaş.
• Kötülüğe göz yumma ve adaleti uygulamaktan çekinme ama özgürce ifade edilen ve dürüstçe pişmanlık belirtilen kabahatleri affetmeye daima hazır ol.
• Hayatını neşe ve hayranlık duygusuyla yaşa.
• Hep yeni şeyler öğrenme arayışında ol.
• Her şeyi sına; durumlar karşısındaki fikirlerini daima gözden geçir. Eğer uyumlu değilse tutkuyla bağlı olduğun bir inancı dahi terk et.
• Düşünce ayrılıklarını asla sansürleme ya da yok etme; diğer insanların seninle aynı fikirde olmama haklarına daima saygı duy.
• Öz deneyim ve mantığınla kendi bağımsız fikirlerini oluştur; başkalarının seni körü körüne idare etmelerine izin verme.
• Her şeyi sorgula.